Artykuły...
Obsesje Petera Greenawaya

Obsesja
pierwsza: liczby niepowtarzalny light motive jego filmów.
Liczby występują wszędzie, czy to w tytułach /8 i pół
kobiety, Wyliczanka/ czy to w samych obrazach. Większość
jego filmów skonstruowana jest na schemacie liczbie, czy to 2 /Zet
i dwa zera gdzie np. bohaterowie to bliźniacy/ 92 /Kronika
wypadków/, 96 /Tulse
Luper Suitcases -
numer Uranu w układzie okresowym/ itp. Ciekawym przykładem
może być tutaj Wyliczanka, w której przez cały film
kolejno pojawiają się w różnych sytuacjach liczby od 1 do
100. Fascynacje matematyczne pozwalają Greenawayowi klasyfikować,
organizować pojawiające się obrazy.
Obsesja druga: ciało
w najróżnorodniejszych postaciach, brzydkie ciało,
schorowane /Dzieciątko z Macon/, męskie /M jak Mężczyzna/,
martwe /Wyliczanka/, pozbawione nóg /Zet i dwa zera,
Osiem i pół kobiety/. Tego typu obraz cielesności
spowodowany jest między innymi fascynacjami barokowymi autora, które
przejawiają się także i w innych obsesjach.
Obsesja
trzecia: malarstwo często kadry z filmów Greenawaya
żywcem zaczerpnięte są z obrazów np. w Wyliczance z
Velasqueza. Obsesja malowania cała /a raczej zapisywania ciała ciało
to księga, łączy to się z poprzednią i następną
obsesją/ w Pillow Book, bohaterem Kontraktu rysownika, oprócz
tytułowego artysty są jego ryciny.
Obsesja czwarta
pisanie słowa, słowa, które powstają na naszych
oczach, czy to w M jak Mężczyzna, Pillow Book, Księdze
Prospera. Obok obrazu, przelatujące w kadrze, pisane starodawnym piórem.
Motyw spisywania, zapisywania ksiąg, ale także ciał. Łączy
się z tym temat księgi, w której zapisane są mądrości
i wiedza.
Obsesja piąta
wielkie postacie, bohaterami są ikony kulturowe, postacie, których
twórczość wpłynęła znacząco na historię
kultury. Jest i Darwin /Darwin/ i
Mozarta /M jak Męzczyzna/
Obsesja szósta
woda; występuje jako jeden z głównych motywów
czy to w Kontrakcie rysownika, Wyliczance czy też Księdze
Prospera. Woda to śmierć, to w niej toną bohaterowie, to ona
pochłania wiedzę zawarta w księgach.
Obsesja siódma
erotyzm, łączy się to z obsesją ciała.
Erotyzm Greenawaya, to erotyzm, który z jednej strony odpycha z drugiej
fascynuje, to dewiacje, stosunki z osobami upośledzonymi na ciele /Zet i
dwa zera/. To sytuacje, które nie prowadzą do prokreacji, a
zaspokajanie swoich żądz /8 i pół kobiety/, to kara
/Dzieciątko z Macon/
Obsesja
ósma opera, teatr świat to teatr, aktorzy odgrywają
swoje role, zarazem te role wtapiają się w rzeczywistość /Dzieciątko
z Macon/
Tak naprawdę
te obsesje i przykłady to tylko kropla w morzu innych. Wydaje się,
że autor korzysta z tych samych motywów by przedstawić różne
treści, powracają light motive, te same zdarzenia w innych
konfiguracjach. Aby rozgryźć
obrazy trzeba się niesamowicie natrudzić i przeczytać kilkadziesiąt
książek zanim zacznie się je oglądać. Bo takt to możemy
nie odgadnąć, kim był Prosper z Burzy Szekspira, na czym
polegał fenomen Velasqueza, nie rozgryziemy całej fascynacji Barokiem.
Autor często korzysta z rytów mitologii japońskiej, czy też
europejskiej. A i tak na końcu poczujemy się maluczcy, bo erudytą
niebywałym to on jest.